محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

473

تحفه خانى ( فارسى )

هفت مثقال در آب گرم سه قاشق حل كرده بر نهار اختيار بايد كرد و غذا زيرباج با گوشت مرغ جوجه و زرك و از ادويه كه در استسقاء ز قى نافع است خوردن اين حب است كه مذكور مىگردد عصاره افسنتين و عصاره غافث از هريك نيم مثقال و عود بلسان و لك از هريك يك مثقال و دو دانگ باديان رومى و مصطگى از هريك نيم مثقال و محموده نيم مثقال مجموع ادويه نيك كوفته و پيخته و به آب باديان خمير كرده قرصها بايد ساخت و مقدار خوردن ازين تركيب يك مثقال و نيم بايد بوقت سحر و يا صبح اختيار كرد بعد از نضج خلط موجب مرض و ضماد بر بدن صاحب استسقاء ز قى ازين ادويه كه مذكور مىگردد بايد كرد و بيخ سوسن اسمان جونى از هريك دو مثقال نيم قردمانا و مويزين از هريك دو مثقال سرگين خشك تازه كوفته بز يا گوسفند سى و سه مثقال مجموع ادويه كوفته و پيخته و به آب كاسنى تازه و به آب باديان نيك خلط كرده بر شكم و تمام بدن بايد ضماد كرد و اما بول كه علاجى از علاجات در استسقاء ز قى نيك است اگر قوت عليل وفا كند و تحمل اين داشته باشد و استاد اين عمل درين كار ماهر باشد و ازو بكرات اين عمل بوجود آمده باشد زيرا كه درين معالجه خطر بسيار است و كم است . . . علاج سالم مانده باشند و مراد به بزل جذب آبست بقطع جلد شكم از پيش ناف و ميلى مجوف را سرش بر محل قطع نهادن و مكيدن و آبها كه مجتمع در احشا و ميان صفاق و ترب شده است ازين علاج بازداشتن اولى است اما استسقاء طبلى آنست كه ميان صفاق و ترب و احشا بجاى آب ريح محتبس شود و يا ميان صفاق و امعا و سبب در حدوث اين نوع آنست كه جگر در مزاج خود حار و ناريست و معده بارد و رطب زيرا كه چون معده بارد باشد